Luk Van Nieuwenhuysen op 9 Maart 2005

Luk Van Nieuwenhuysen

Gastspreker Vlaamse Kring, Turnhout, 09.03.05

DE GRENZEN VAN VLAANDEREN: PLEIDOOI VOOR HET TERRITORIALITEITSBEGINSEL

Vlaams volksvertegenwoordiger Luk Van Nieuwenhuysen is een fervent verdediger van de integriteit van het Vlaamse grondgebied. In dit land werden en worden evenwel twee tegenstrijdige beginselen gehanteerd. In Wallonië gold en geldt het territorialiteitsbeginsel (wie er zich vestigt past zich aan). In Vlaanderen daarentegen werd lang het personaliteitsbeginsel gehanteerd. De Franstaligen hadden er taalrechten. In de faciliteitengemeenten blijven ze daar gretig gebruik van maken.

Luk bracht het verhaal van het tot stand komen van de taalgrens, die tot 1962 allesbehalve een stabiele grens was. Hij schoof voortdurend op naar het noorden en binnen dat noorden breidde de Brusselse olievlek uit. Toen 487 Vlaamse gemeentebesturen zich tegen een nieuwe talentelling keerden werd die afgeschaft. De definitieve vastlegging van de taalgrens die er op volgde werd een typisch Belgische marchandage, waarbij 25 Vlaamse gemeenten (waaronder Komen en Moeskroen), met 88.000 inwoners naar Waalse provincies overgeheveld. Waar de Vlamingen zich meestal neerlegden bij het definitief verlies van Vlaamse gemeenten, hebben de Franstaligen de overheveling van Voeren naar Limburg nooit aanvaard en blijven ze de aanhechting van de Zes gemeenten uit de Vlaamse Rand (en zelfs meer) bij Brussel eisen.

Regeling was vergissing
In tegenstelling tot wat men had verhoopt heeft de vastlegging van de taalgrens geen communautaire vrede gebracht. Daar zijn twee redenen voor. De eerste is de uitzondering op de eentaligheid die werd voorzien : de taalfaciliteiten. De tweede is dat het te laat was. De betwistingen waren niet langer alleen taalkundig, er was ook een scheiding van opvattingen over het beleid.

Faciliteiten
De Vlamingen beschouwden de faciliteiten als een middel tot integratie. De Franstaligen daarentegen als een vorm van tweetaligheid en een instrument tot verfransing en gebiedsuitbreiding. Ze voeren daartoe ook een heus beleid en worden daarbij geholpen door de Vlaamse overheid die bijvoorbeeld jaarlijks 10 miljoen euro betaalt voor faciliteitenscholen waar de Vlaamse regering voor het overige niets te zeggen heeft. Onwillige FDF burgemeesters worden ongemoeid gelaten, minister Anciaux wil zowaar een cultureel akkoord afsluiten met de imperialisten, de aanbevelingen van Prof. Boes om het Nederlands duidelijker in het straatbeeld te brengen blijven in de lade van minister Keulen steken en minister Vervotte toont zich machteloos in het dossier van de Nederlandsonkundige hulpdiensten die in de Vlaamse Rand opereren.

Overwinning werd nederlaag
Wat 40 jaar geleden een overwinning moest zijn (de vastlegging taalgrens), is in feite de aanzet geweest tot een doorgevoerde verfransing (faciliteiten). In Wallonië zijn de faciliteiten uitgedoofd . In Vlaanderen zijn er vandaag franstalige gemeentebesturen in de Zes, een nieuwe verfransingsgolf in Ronse en in de Westhoek, blijvende verfransingsdruk in Voeren. Uiteindelijk biedt alleen onafhankelijkheid de meest waterdichte garantie voor de naleving van het territorialiteitsbeginsel.

Geen communautaire vrede zonder onafhankelijkheid
De tweede reden waarom de vastlegging van de taalgrens geen communautaire vrede heeft gebracht is dat de scheiding niet langer alleen een kwestie van miskende taalrechten en taalimperialisme is, maar dat hij ook de verschillende beleidsopvattingen van elkaar scheidt. Het federalisme dat aanvankelijk door de Vlaamse beweging werd geëist is een instrument geworden om de Vlaamse meerderheid te kanaliseren en te neutraliseren. Alle verdere staatshervormingen verstevigen de drieledigheid. Dat is geen optie. De taalgrens moet dus staatsgrens worden. De voorstanders van het behoud van België hebben geen argumenten meer hebben om hun zaak. Er is alleen nog Brussel. Elio Di Rupo zei daarover : "Een zelfstandig Vlaanderen kan het verlies van Brussel betekenen. Brussel is voor 90 procent Franstalig. Wat betekent Vlaanderen zonder Brussel ? Bush was niet in Antwerpen, wel in Brussel".

Brussel Vlaams !
Het valt niet te ontkennen dat Brussel en Vlaanderen wel degelijk een belangengemeenschap vormen. Maar Vlaanderen zonder Brussel betekent ook een Vlaanderen dat zich niet langer op Brussel zal richten. Wie zal daar het meeste nadeel van ondervinden? Bush is naar Brussel gekomen omwille van de hoofdkwartieren van de EU en de NAVO. Maar wat als Brussel een onafhankelijk stadstaatje, een enclave in Vlaanderen van Wallonie-Bruxelles, of een stadje van een nieuw Frans departement wordt ? Blijft dat dan wel zo ? Is Vlaanderen economisch niet leefbaar zonder Brussel ? Vlaanderen vertegenwoordigt nu al 81% van de export van dit land en 57 % van het BNP. Vlaanderen hoeft de onafhankelijkheid zonder Brussel dus niet te vrezen. Door de afbouw van de transfers en de vermindering van de schuld zal een onafhankelijk Vlaanderen er bovendien beter voorstaan dan vandaag. Hetzelfde kan van een zelfstandig Brussel of Wallo-Brussel niet gezegd worden. Daarmee is niet gezegd dat we niet alles moeten doen om Brussel voor Vlaanderen te behouden. Brussel is en blijft onze historische hoofdstad. Die opgeven betekent niet alleen het verlies van ons (zelf)respect, maar ook onze kans op erkenning. De sociaal-economische belangengemeenschap Brussel-Vlaanderen heeft er alle belang bij samen te blijven. Ten slotte zijn er de internationale precedenten. Ondanks de Servische meerderheid werd de Krajina een aantal jaren terug aan Kroatië toegewezen. Vlaanderen moet dan ook blijven investeren in de Vlaamse aanwezigheid in Brussel en Brussel blijven behandelen als de hoofdstad. De Vlaamse overheid moet Brussel systematisch als een deel van Vlaanderen voorstellen en claimen, ook in buitenland. Maar anderzijds mag Brussel niet langer een rem op het Vlaamse onafhankelijks streven zijn. Integendeel, het moet een stimulans zijn. Want hoe langer het uitstel duurt, hoe groter de kans op het verlies van onze hoofdstad.

Eisen stellen
Er zijn nog weinig obstakels op de weg naar die onafhankelijkheid. De muntunie is er al, er is vrij verkeer van goederen, kapitaal en personen. De verdeling van de schuld kan objectief worden vastgelegd. Zelfs de grenzen zijn duidelijk, al moeten we principieel die gebieden blijven opeisen die 40 jaar terug ten onrechte naar Wallonië werden overgeheveld. Als de franstaligen vandaag Vlaamse gemeenten opeisen en er betogingen organiseren, moeten wij ons niet geremd voelen om het omgekeerde te doen. Met veel meer recht en reden.

Klik hier om de foto's van die avond te bekijken...